صادرات پرنوسان ایران به پاکستان؛ سقوط صادرات با ۵ محصول

اکوایران: واکاوی داده‌های گمرک ایران نشان از صادرات پرنوسان ۶ سال اخیر ایران و پاکستان می‌دهد. صادراتی که بخش عمده‌ای از اُفت آن در این مقطع ناشی از تشدید تحریم‌های ایران و قوانین و مقررات سختگیرانه داخلی بوده است. در مقابل رشدش در گرو ۵ محصول خاص است که اگر دچار چالش شود، سقوط صادرات را رقم می‌زند.

به گزارش اکوایران، مرور روابط تجاری ایران و پاکستان در سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ نشان از صادرات پرنوسان ایران به پاکستان می‌دهد. در سال ۱۳۹۵ براساس گزارش معاونت کسب و کار اتاق ایران در سال ۱۳۹۵ حجم صادرات ایران به پاکستان ۷۹۵ میلیون و ۵ هزار دلار بود. این رقم در سال ۱۳۹۶ و ۱۳۹۷ شاهد رشد قابل توجهی شد به طوری که در سال ۱۳۹۷ حجم صادرات ایران ۱ میلیارد و ۲۴۴ میلیون و ۸۰۰ هزار دلار برآورد شد. در سال ۱۳۹۸ یعنی یک سال بعد از خروج ترامپ از برجام و تشدید تحریم‌های ایران صادرات تهران به اسلام آباد نزولی شد. علی بهشتیان، معاون سابق گمرک ایران به اکوایران گفت: از سال ۹۷ به بعد با برقراری سیاست رفع تعهدات ارزی دیگر هر خود اظهاری در آمار گمرک منجر به تغییر آمار ‌نمی‌شد. پیشتر با خوداظهاری صادرکنندگان آمار اعلام می‌شد. از آن سال به بعد براساس رفع تعهدات ارزی این اتفاق می‌افتاد. در این بین فعالان اقتصادی اعلام می‌کنند، در سال‌های آغازین اجرای سیاست رفع تعهدات ارزی به دلیل مقررات سخت‌گیرانه داخلی، روند صادرات و به تبع رفع تعهدات کُند شد. اما با اصلاح این مقررات درحال حاضر شرایط بهتر شده است. با این تفاسیر در سال ۱۳۹۸ میزان صادرات ثبتی ایران به پاکستان یک میلیارد و۳۰ میلیون دلار بود. روند نزولی صادرات اما در سال ۱۳۹۹ ادامه یافت و این رقم به حدود یک میلیارد رسید. اما در سال ۱۴۰۰ مجددا صادرات غیرنفتی ایران رشد کرد و به  ۱۰ بالاترین سطح خود در ۵ سال مورد بررسی رسید.

در سال گذشته میزان صادرات ایران به پاکستان به رقم ۱ میلیارد و ۲۴۳ میلیون و ۵۰۰ هزار دلار رسید. این رقم طبق داده‌های گمرک ایران در ۸ ماهه نخست سال جاری ۸۵۱ میلیون و ۵۴۶ هزار دلار است که نسبت به ۸ ماهه سال گذشته ۱۱ درصد رشد کرده است. این رقم سال قبل ۷۶۷ میلیون و ۷۱ هزار دلار بوده است.

تحلیلگران معاونت کسب و کار اتاق ایران، در جریان بررسی صادرات ۵ سال منتهی ۱۴۰۰ ایران به پاکستان اعلام می‌کنند. در این مقطع بیشتر کالاهایی که ایران به پاکستان صادر کرده را در ۷ کد می‌توان دید.

به نقل اتاق ایران، کد اول (۲۷) سوخت‌های معدنی، روغن‌های معدنی و محصولات حاصل از تقطیـر آنها؛ مواد قیری و موم‌های معدنی  است. اما کد (۷۲) دوم چدن، آهن و فولاد است. براساس کدهای گمرکی کد (۰۸) میوه‌های خـوراکی؛ پوسـت مرکبـات یـا پوسـت خربـزه و همانند نیز جز محصولاتی هستند که بیشترین حجم، صادرات را به خود اختصاص دادند. بعد از آنها کد (۰۷) سبزیجات، نباتات، ریشه و غده‌های زیرخاکی خوراکی است. این بررسی نشان می‌دهد، کد (۰۹) قهوه، چای، ماته و ادویه نیز در این گروه قرار دارند. درجریان صادرات به پاکستان کد (۴۱) پوسـت خـام غیر از پوست‌های نرم و چرم نیز جایگاه خوبی دارند. در نهایت کد(۸۹)  کشتی‌ها، قایق‌ها و شناورها هستند که آمار صادرات ایران به پاکستان را افزایش می‌دهند.

داده‌های موجود نشان میدهد، هرچند تعداد کالاهای صادراتی ایران به پاکستان هزار و ۱۰۰ قلم است. اما بیشترین نقش را در صادرات ۵ گروه تعرفه‌ای «سایر گازهای نفتی و هیدرو کربورهای گازی شکل میایع شده»، «قیر نفت»، « شیر خشک صنعتی از گاو که میزان مواد چرب آن بیشتر از ۵.۱ درصد وزنی نباشد»، «گوجه فرنگی زراعی تازه یا سرد کرده» و «پسته‌ها با پوست تازه یا خشک» دارند. این ۵ قلم ۳۹.۶ درصد آمار صادرات را تشکیل می‌دهد. در واقع هر گونه چالشی در صادرات این ۵ قلم منجر به سقوط صادرات می‌شود. داده‌های موجود نشان می‌دهد، در این بین ۲۰ قلم اول شکل زیر ۶۴.۷ درصد صادرات را به خود اختصاص می‌دهد.